Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda konuşma terapileri ve davranışsal programlar bazı becerilerin gelişmesine yardımcı olabiliyor. Ancak bu yöntemler uzman desteği gerektiriyor ve birçok ülkede bu alandaki uzmanlara erişim kolay olmayabiliyor.
Araştırmacılar bu nedenle farklı bir yöntemi test etti. Çalışmada, beynin belirli bölgelerine kısa ve hedefli manyetik uyarılar gönderildi. “Non-invaziv beyin uyarımı” ya da “nöromodülasyon” olarak bilinen bu yöntemde ameliyat, anestezi ya da ilaç kullanılmıyor.
Cihaza benzer bir başlık kafa derisine yakın tutuluyor ve hızla değişen manyetik alan, kafatasından geçerek alttaki sinir hücrelerinin aktivitesini uyarıyor. Bu teknoloji daha önce depresyon tedavisinde de kullanılmıştı. Son yıllarda ise otizmin temel belirtileri arasında yer alan sosyal iletişim güçlüklerinde işe yarayıp yaramayacağı araştırılıyor.
SEANSLAR SADECE DAKİKALAR SÜRDÜ
Çalışmada “theta-burst stimulation” adı verilen bir teknik kullanıldı. Bu yöntemde manyetik uyarılar tek tek değil, hızlı kümeler halinde veriliyor. Böylece her seans klasik yöntemlere göre çok daha kısa sürüyor.
Bu, özellikle küçük çocuklarla yapılan uygulamalarda önemli bir avantaj olarak görülüyor. Çünkü çocukların uzun süre hareketsiz kalması ve iş birliği yapması her zaman kolay olmayabiliyor.
Araştırmaya yaş ortalaması yaklaşık 6,5 olan 194 çocuk katıldı. Çocukların bir kısmına gerçek manyetik uyarı uygulandı, diğer gruba ise sahte uygulama yapıldı. Sahte uygulamada cihaz aynı şekilde yerleştirildi ve titreşim hissi verildi ancak aktif manyetik uyarı gönderilmedi.
Bu sayede hangi çocuğun gerçek, hangisinin sahte uygulama aldığını bilmeden sonuçlar karşılaştırıldı. Araştırmacılar, çocukların sosyal iletişim becerilerini tedavi öncesinde, hemen sonrasında ve 1 ay sonra ailelerin doldurduğu değerlendirme formlarıyla inceledi.
ETKİLER 1 AY SÜRDÜ
Sonuçlara göre 5 günlük uygulamanın ardından görülen iyileşmeler, 1 ay sonra yapılan kontrolde de devam etti. Çocuklarda sosyal iletişim alanında belirgin ilerleme gözlenirken, dil becerilerinde de kazanımlar olduğu bildirildi.
Araştırmada ciddi bir yan etki bildirilmedi. Görülen hafif yan etkilerin ise herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmadan düzeldiği belirtildi.
Bilim insanları yine de bu yöntemin henüz erken aşamada olduğunu vurguluyor. Etkinin 1 aydan sonra ne kadar sürdüğü, kazanımları korumak için kaç seans gerektiği ve yöntemin araştırma ortamından günlük klinik uygulamaya nasıl taşınacağı henüz net değil.
Manyetik beyin uyarımı, davranışsal desteklerin yerine geçecek bir yöntem olarak görülmüyor. Ayrıca gerekli cihazlar ucuz değil ve her merkezde bulunmuyor. Buna rağmen yalnızca 5 gün süren bir uygulamayla iletişim becerilerinde kalıcı olabilecek bir ilerleme sağlanması, özellikle desteğe erişimi sınırlı aileler için dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
